تیروئید و جراحی عمومی
ندول تیروئید بسیار شایع است و بیشتر آن‌ها سرطان نیستند، ولی باید با سونوگرافی و گاهی نمونه‌برداری بررسی شوند. این صفحه می‌گوید ندول تیروئید یعنی چه، چه زمانی جراحی مطرح می‌شود، بعد از آن چه انتظاری هست و کی فوری است.
این مشکل چیست؟
ندول تیروئید برآمدگی یا تودهٔ کوچکی است که از رشد بیش از حد سلول‌های غدهٔ تیروئید پدید می‌آید. MedlinePlus می‌نویسد ندول ممکن است خوش‌خیم، سرطانی یا کیست پر از مایع باشد، تکی یا چندتایی، و «داغ» (هورمون می‌سازد) یا «سرد» (نمی‌سازد). ندول‌ها شایع‌اند، در زنان بیشتر دیده می‌شوند و با سن بیشتر می‌شوند. اغلب علامتی ندارند و در معاینه یا تصویربرداری برای کار دیگری پیدا می‌شوند.
وقتی ندول بزرگ باشد، می‌تواند به ساختارهای گردن فشار بیاورد: تورم دیدنی گردن (گواتر)، تغییر صدا، درد گردن، سختی نفس کشیدن به‌ویژه در حالت خوابیده یا سختی بلع. ندولی که هورمون می‌سازد، علامت پرکاری تیروئید می‌دهد، مثل تپش قلب، عرق، اضطراب، لرزش و کاهش وزن.
NHS دربارهٔ سرطان تیروئید می‌نویسد علامت اصلی برآمدگی در جلو و پایین گردن است که معمولاً سفت است، آهسته بزرگ می‌شود و درد ندارد. گرفتگی صدا، سختی بلع یا نفس و درد یا حس فشار جلوی گردن هم ممکن است باشد. همین منبع تأکید می‌کند این علامت‌ها بسیار شایع‌اند، علت‌های زیادی دارند و داشتنشان لزوماً به معنای سرطان نیست.
کی نزد جراح می‌آیند؟
- ندولی که نمونه‌برداری با سوزن نازک آن را سرطان نشان داده یا نتیجه‌اش روشن نیست (MedlinePlus).
- ندولی که بزرگ شده و روی نفس یا بلع فشار می‌آورد.
- ندولی که هورمون زیادی می‌سازد و درمان دیگری مناسب نیست.
- گواتر یا تغییر در گردن که پزشک دیگری ارجاع داده است.
ارجاع به جراح به معنای حتمی بودن عمل نیست. MedlinePlus می‌گوید برای ندول غیرسرطانی بدون علامت و بدون رشد، پیگیری با معاینه و سونوگرافی ممکن است مناسب‌ترین راه باشد.
چگونه بررسی می‌شود؟
MedlinePlus این آزمون‌ها را نام می‌برد:
- آزمایش خون تیروئید، از جمله TSH
- سونوگرافی تیروئید
- اسکن تیروئید (پزشکی هسته‌ای)
- نمونه‌برداری با سوزن نازک (FNA) از یک یا چند ندول، که گاهی همراه با آزمایش ژنتیکی بافت انجام می‌شود
برای ندول غیرسرطانی که رشد نمی‌کند، پزشک ممکن است نمونه‌برداری را ۶ تا ۱۲ ماه بعد تکرار کند، به‌ویژه اگر ندول بزرگ‌تر شده باشد (MedlinePlus). NHS برای شک به سرطان می‌گوید پزشک گردن را معاینه می‌کند و ممکن است آزمایش خون بخواهد و بیمار را برای بررسی بیشتر بفرستد.
درمان در کل چگونه است؟
- پیگیری. برای ندول بی‌علامت و غیرسرطانی، MedlinePlus معاینه و سونوگرافی دوره‌ای را شاید مناسب‌ترین کار می‌داند.
- ید رادیواکتیو برای ندولی که هورمون زیاد می‌سازد، که اندازه و فعالیتش را کم می‌کند. در بارداری و شیردهی داده نمی‌شود (MedlinePlus).
- جراحی تمام یا بخشی از تیروئید، وقتی ندول سرطانی است، به تنفس یا بلع فشار می‌آورد، نتیجهٔ نمونه‌برداری روشن نیست یا هورمون زیادی می‌سازد (MedlinePlus). NHS برای سرطان تیروئید دو شکل را نام می‌برد: برداشتن کل تیروئید و برداشتن بخشی از آن (لوبکتومی). گاهی غدد لنفاوی گردن هم برداشته می‌شوند. اینکه کدام برای شما مناسب است، پزشک تعیین می‌کند.
- قرص هورمون تیروئید. پس از برداشتن کل غده معمولاً لازم می‌شود و در بعضی بیماران پس از برداشتن بخشی هم (NHS). MedlinePlus تأکید می‌کند جراحی و ید رادیواکتیو هر دو می‌توانند کم‌کاری دائمی تیروئید بسازند که با قرص روزانه درمان می‌شود.
بعد از عمل، طبق دستور MedlinePlus معمولاً می‌شود همان روز یا بعد از یک شب بستری به خانه رفت. ممکن است درنی با حبابچه‌ای کوچک همراهتان باشد. درد و حساسیت گردن، به‌ویژه هنگام بلع، رایج است و صدا حدود یک هفته ممکن است گرفته بماند. جزئیات را در راهنمای مراقبت در خانه ببینید.
چه کارهایی از دست شما برمی‌آید؟
- گزارش سونوگرافی و جواب نمونه‌برداری و آزمایش‌های هورمونی را با خود بیاورید.
- اگر در گذشته سر و گردنتان پرتو دیده یا در خانواده سرطان تیروئید بوده، بگویید. MedlinePlus هر دو را مهم می‌داند.
- تغییر صدا، سختی بلع یا نفس را یادداشت کنید و کی شروع شد.
- فهرست داروها را همراه داشته باشید. قرص هورمون تیروئید یا هر داروی دیگر را خودتان قطع نکنید.
- بعد از عمل، به نشانه‌هایی که MedlinePlus برای تماس با جراح فهرست کرده توجه کنید: تب، قرمزی یا ورم زخم، خونریزی، صدای ضعیف، سختی غذا خوردن، سرفهٔ مکرر، و بی‌حسی یا گزگز صورت و لب.
چه زمانی فوری کمک بگیرید؟
- سختی تنفس. اگر نفس کشیدن بسیار سخت شده، نمی‌توانید جمله بگویید یا لب‌ها کبود شده‌اند، با ۱۱۵ تماس بگیرید (NHS). اگر عمل نکرده‌اید و نفستان فقط بیشتر از همیشه تنگ شده، NHS کمک فوری پزشکی را می‌گوید؛ همان روز با پزشک خود تماس بگیرید.
- بعد از جراحی تیروئید: ورم گردن با سختی نفس، یا هر سختی تازهٔ تنفس. با ۱۱۵ تماس بگیرید و منتظر جواب مطب نمانید.
- بعد از جراحی تیروئید: خونریزی از زخم، یا بی‌حسی و گزگز صورت، لب یا انگشتان. همان روز به جراح خبر بدهید و اگر در دسترس نبود، به اورژانس بروید. MedlinePlus بی‌حسی صورت و لب و خونریزی زخم را از دلیل‌های تماس با جراح می‌شمارد.
خودتان رانندگی نکنید. فهرست کامل را در راهنمای «کی فوری تماس بگیرم؟» ببینید.
دربارهٔ «جراحی عمومی»
عنوان تخصص دکتر «فوق تخصص جراحی قفسهٔ صدری (توراکس) و جراحی عمومی» است. این صفحه از بخش جراحی عمومی فقط تیروئید را توضیح می‌دهد. فهرست جراحی‌های دیگر پس از تأیید خود دکتر اضافه می‌شود.
پرسش‌های پرتکرار
ندول تیروئید یعنی سرطان؟
نه لزوماً. MedlinePlus می‌نویسد تنها تعداد کمی از ندول‌های تیروئید به‌خاطر سرطان‌اند و ندول‌های غیرسرطانی تهدیدکنندهٔ زندگی نیستند. همان منبع می‌گوید برای رایج‌ترین انواع سرطان تیروئید، چشم‌انداز پس از درمان بسیار خوب است. با این حال هر ندول باید بررسی شود تا معلوم شود از کدام نوع است.
چه چیزی ندول را مشکوک‌تر می‌کند؟
MedlinePlus این‌ها را نام می‌برد: ندول سفت، ندول چسبیده به بافت اطراف، سابقهٔ خانوادگی سرطان تیروئید، تغییر صدا، سن زیر ۲۰ یا بالای ۷۰ سال، پرتودرمانی قبلی سر و گردن، و جنس مرد. وجود هر کدام به معنای سرطان نیست و فقط بررسی دقیق‌تر را لازم می‌کند.
حتماً باید جراحی شود؟
نه همیشه. MedlinePlus می‌گوید برای ندول غیرسرطانی که علامت ندارد و رشد نمی‌کند، پیگیری با معاینه و سونوگرافی ممکن است مناسب‌ترین راه باشد. جراحی تمام یا بخشی از تیروئید را وقتی پیشنهاد می‌کنند که ندول سرطانی باشد، مشکل تنفس یا بلع بسازد، جواب نمونه‌برداری روشن نشده باشد یا هورمون زیادی بسازد.
بعد از برداشتن تیروئید باید قرص بخورم؟
MedlinePlus می‌نویسد اگر کل تیروئید برداشته شود، ممکن است مصرف همیشگی قرص هورمون تیروئید لازم باشد، ولی اگر فقط بخشی برداشته شود ممکن است لازم نباشد. NHS هم می‌گوید گاهی بعد از برداشتن بخشی هم قرص لازم می‌شود. با آزمایش خون منظم، پزشک مقدارش را تنظیم می‌کند. دارو را خودتان قطع یا عوض نکنید.
جراحی عمومی در این سایت یعنی چه؟
این صفحه فقط دربارهٔ تیروئید است. فهرست کارهای جراحی عمومی دکتر پس از تأیید خودشان به سایت اضافه می‌شود.