راهنمای بیمار

چرا مدارک مهم‌اند؟

بیمار جراح قفسهٔ سینه معمولاً با یک سی‌تی‌اسکن، یک جواب پاتولوژی یا یک گزارش رادیولوژی می‌آید که پزشک دیگری او را با آن فرستاده است. جراح قبل از هر چیز همین مدارک را می‌بیند. ALA می‌نویسد مقایسه با سی‌تی‌های قبلی روشن می‌کند که یک ندول تازه است یا سال‌هاست ثابت مانده. بنابراین هر تصویر قدیمی‌تر که دارید، همراه ببرید.

چه چیزهایی را همراه بیاورید؟

• لوح فشرده یا فایل سی‌تی‌اسکن و گزارش مکتوب آن. گزارش تنها کافی نیست؛ جراح خود تصویرها را می‌بیند.
• تصویرهای قدیمی‌تر: سی‌تی، عکس قفسه، پی‌ئی‌تی یا سونوگرافی قبلی، حتی اگر مربوط به چند سال پیش یا دلیل دیگری بوده است.
• جواب پاتولوژی و گزارش نمونه‌برداری اگر نمونه‌ای گرفته شده. اگر خود لام یا بلوک پاتولوژی نزد مرکز دیگری است، نام مرکز و شمارهٔ پرونده را بنویسید.
• جواب آزمایش‌ها، مثل آزمایش خون، آزمون عملکرد ریه یا آندوسکوپی، اگر انجام شده.
• نامهٔ ارجاع پزشک قبلی یا خلاصهٔ پرونده بیمارستان، اگر دارید.
• فهرست همهٔ داروها با نام و مقدار و دفعات مصرف. MedlinePlus برای عمل هم توصیه می‌کند فهرست داروها را با مقدار و دفعات همراه داشته باشید و بطری‌ها را اگر ممکن است بیاورید. گیاهان دارویی، مکمل‌ها و ویتامین‌ها را هم بنویسید.
• سابقهٔ عمل‌های قبلی و حساسیت‌های دارویی.
• کارت بیمه و مدارک هویتی.

دارویی را خودتان قطع نکنید. اگر رقیق‌کنندهٔ خون، آسپرین یا داروی دیابت مصرف می‌کنید، فقط به جراح بگویید و تصمیم را به او بسپارید.

پیش از ویزیت چه چیزهایی را یادداشت کنید؟

• علامت‌ها: سرفه، نفس‌تنگی، درد قفسه، سختی بلع، گرفتگی صدا، تب، کاهش وزن، عرق شبانه. هر کدام از کی شروع شد و چطور تغییر کرده؟
• سابقهٔ سیگار یا قلیان، مقدار و مدت آن، و اگر ترک کرده‌اید چه زمانی. ALA می‌گوید سابقهٔ سیگار، سابقهٔ خانوادگی و مواجهه‌های محیطی در برآورد احتمال سرطان کنار هم دیده می‌شوند.
• سابقهٔ خانوادگی سرطان ریه، مری یا تیروئید.
• شغل و محیط: گرد و غبار، مواد شیمیایی، آزبست.
• بیماری‌های زمینه‌ای: قلبی، ریوی، دیابت، فشار خون، بیماری‌های خودایمنی.
• سؤال‌هایتان. پیشنهاد ALA برای شروع: کم‌تهاجمی‌ترین راه برای گرفتن اطلاعات لازم کدام است؟ آزمایش‌ها چه‌قدر زود انجام می‌شود؟ اگر زبان یا فرهنگ مانع است، از تیم درمان بخواهید کمک کنند.

چه کسی همراهتان باشد؟

اگر می‌توانید، یکی از اعضای خانواده یا دوستی را که پرونده را می‌شناسد با خود ببرید. در ویزیت‌های اول معمولاً اطلاعات زیادی گفته می‌شود و ترس باعث می‌شود بخشی از آن را فراموش کنیم. همراه می‌تواند یادداشت بردارد. اگر خودتان فرزند یا همسر بیماری هستید که پرونده را در دست دارید، همهٔ مدارک و فهرست داروها را به‌صورت مرتب، در یک پوشه، ببرید.

در ویزیت چه اتفاقی می‌افتد؟

در ویزیت اول معمولاً سابقه و علامت‌ها پرسیده می‌شود، معاینه انجام می‌شود و تصویرها و گزارش‌ها دیده می‌شوند. بعد از آن باید روشن شود یافته چه معنایی دارد و برای تصمیم‌گیری چه چیزهایی کم است. NHS و NCI از آزمایش‌هایی نام می‌برند که ممکن است لازم شوند: سی‌تی، برونکوسکوپی، نمونه‌برداری و آزمون عملکرد ریه. جزئیات را در تصویربرداری و نمونه‌برداری پیش از تصمیم ببینید.

پس از ویزیت اول ممکن است نتیجه یکی از این‌ها باشد: ادامهٔ پیگیری با سی‌تی، آزمایش یا نمونه‌برداری بیشتر، یا گفت‌وگو دربارهٔ جراحی. هیچ‌کدام از این‌ها پیش از دیدن مدارک و معاینه معلوم نیست.

برای نوبت گرفتن

برای ثبت درخواست نوبت یا تماس از صفحهٔ نوبت استفاده کنید. خدمات فرم پشتیبانی بیمار، از جمله تصویربرداری و آزمایشگاه، در صفحهٔ پشتیبانی آمده است.

چرا فقط یک تصویر کافی نیست؟

یک سی‌تی نشان می‌دهد چیزی در کجا هست و چه شکلی دارد، ولی همیشه نمی‌گوید آن چیست. به همین دلیل پیش از هر تصمیم معمولاً لازم است یافته را از چند راه بسنجند. NHS می‌نویسد نتیجهٔ بعضی آزمایش‌ها همان روز می‌رسد و بعضی پس از چند روز یا چند هفته. ALA می‌گوید منتظر ماندن برای جواب می‌تواند سخت‌ترین بخش کار باشد و توصیه می‌کند از تیم درمان بپرسید آزمایش‌ها با چه سرعتی انجام می‌شود.

همهٔ این بررسی‌ها را یک نفر انجام نمی‌دهد؛ رادیولوژیست، پاتولوژیست و متخصص‌های دیگر هم در آن نقش دارند، و نتیجه‌ها باید کنار هم دیده شوند.

تصویربرداری

• سی‌تی‌اسکن. NCI آن را دستگاهی می‌داند که از زاویه‌های مختلف تصویرهای دقیقی از درون بدن می‌گیرد و می‌تواند نمای سه‌بعدی بسازد. اغلب بخش اصلی بررسی است. MedlinePlus ندول ریه را معمولاً با عکس قفسه یا سی‌تی پیدا و پیگیری می‌داند.
• مقایسه با سی‌تی‌های قدیمی. ALA می‌گوید این مقایسه نشان می‌دهد یافته تازه است یا از قبل بوده و ثابت مانده.
• سی‌تی یا پی‌ئی‌تی تکراری. ALA می‌نویسد برای دیدن رشد، پزشک ممکن است سی‌تی یا پی‌ئی‌تی بعدی را بخواهد. MedlinePlus هم از عکس یا سی‌تی تکراری برای پیگیری ندول نام می‌برد.
• پی‌ئی‌تی‌اسکن. NHS آن را از آزمایش‌هایی می‌داند که بعد از تشخیص سرطان برای دیدن گسترش بیماری انجام می‌شود. ALA و MedlinePlus (برای توده‌های مدیاستن) هم از آن نام می‌برند.
• سونوگرافی. MedlinePlus برای مایع جنب و برای تیروئید از سونوگرافی نام می‌برد.
• ام‌آرآی گاهی برای برنامه‌ریزی (NHS و Cleveland Clinic).

فرم پشتیبانی بیمار برای تصویربرداری سی‌تی (از جمله سی‌تی آنژیوگرافی)، ام‌آرآی، پی‌ئی‌تی، سونوگرافی و رادیوگرافی مرکز معرفی کرده است. جزئیات را در صفحهٔ پشتیبانی ببینید.

نمونه‌برداری

نمونه‌برداری برداشتن مقدار کمی بافت یا مایع برای بررسی زیر میکروسکوپ است. NCI می‌نویسد پاتولوژیست نمونه را زیر میکروسکوپ می‌بیند تا ببیند سلول سرطانی دارد یا نه.

• سوزن از راه دیوارهٔ قفسه. MedlinePlus آن را از روش‌های نمونه‌برداری ندول ریه می‌داند. NCI از نمونه‌برداری با سوزن نازک برای بافت یا مایع ریه نام می‌برد. سی‌تی می‌تواند مسیر سوزن را هدایت کند (MedlinePlus دربارهٔ توده‌های مدیاستن).
• برونکوسکوپی. NHS آن را لولهٔ نازک و انعطاف‌پذیری با دوربین کوچک می‌داند که از گلو وارد ریه می‌شود. NCI می‌گوید با آن داخل نای و راه‌های بزرگ هوایی دیده می‌شود و ممکن است ابزاری برای برداشتن نمونه داشته باشد. Cleveland Clinic آن را روش اصلی تشخیص تنگی نای می‌داند.
• مدیاستینوسکوپی. MedlinePlus آن را روشی برای نمونه‌برداری از ناحیهٔ وسط قفسه می‌داند.
• توراکوسنتز. سوزنی بین دنده‌ها برای گرفتن نمونهٔ مایع جنب. MedlinePlus می‌گوید مایع از نظر عفونت، سلول سرطانی و پروتئین بررسی می‌شود.
• آندوسکوپی و نمونه‌برداری از مری. MedlinePlus آندوسکوپی (EGD) را معاینهٔ مری و معده با لولهٔ دوربین‌دار می‌داند.
• نمونه‌برداری با سوزن نازک از تیروئید (FNA). MedlinePlus آن را از آزمون‌های ندول تیروئید می‌داند.

همهٔ بیماران به نمونه‌برداری نیاز ندارند. MedlinePlus می‌گوید برای ندول ریه ممکن است آن را وقتی پیشنهاد کنند که فرد سیگار می‌کشد، علامت‌های دیگری از سرطان ریه دارد، ندولش رشد کرده یا تغییر کرده، یا ظاهرش احتمال سرطان را بیشتر می‌کند. از پزشکتان بپرسید فایدهٔ نمونه‌برداری و خطر آن برای شما چیست و گزینهٔ دیگری هست یا نه. MedlinePlus دقیقاً همین را برای ندول ریه یادآوری می‌کند.

بررسی عملکرد ریه و اندام‌ها

• آزمون عملکرد ریه (PFT). NCI می‌گوید میزان هوایی را که ریه نگه می‌دارد و سرعت رفت‌وبرگشت هوا را می‌سنجد. NCI آن را از آزمون‌های بررسی ریه می‌شمارد. نتیجه به تیم درمان می‌گوید ریه‌ها چه اندازه کار می‌کنند و معنای آن برای شما را جراح یا پزشک معالج توضیح می‌دهد.
• مانومتری مری و FLIP برای سنجش حرکت مری در آشالازی (MedlinePlus).
• آزمایش خون، از جمله آزمایش‌های تیروئید و آزمایش‌هایی برای کم‌خونی یا سوءتغذیه.
• آزمایش‌های دیگر که پزشک بر پایهٔ سن و بیماری‌های زمینه‌ای می‌خواهد. فهرست آن را تیم درمان تعیین می‌کند.

چه کارهایی از دست شما برمی‌آید؟

• نتیجهٔ هر آزمایش و تصویر را همراه ببرید و پرونده را مرتب نگه دارید.
• پیش از هر نمونه‌برداری، بپرسید آیا لازم است دارویی را قطع کنید. دارو، به‌ویژه رقیق‌کنندهٔ خون، را بدون هماهنگی با پزشک قطع نکنید.
• جواب بعضی آزمایش‌ها ممکن است چند روز تا چند هفته طول بکشد. روزهای انتظار را با پرسیدن زمان تقریبی جواب و برنامهٔ بعدی راحت‌تر بگذرانید.
• در مورد هر روش بپرسید: چرا لازم است؟ جواب چه چیزی را عوض می‌کند؟ خطرش چیست؟
• پس از گرفتن جواب، نتیجه را با جراح یا پزشک معالج مرور کنید. تصمیم دربارهٔ جراحی بعد از دیدن همهٔ بخش‌ها گرفته می‌شود، و نتیجهٔ بررسی همیشه جراحی نیست.

علامت‌هایی که منتظر جواب آزمایش نمی‌مانند

اگر در دوران انتظار دچار تنگی نفس ناگهانی یا درد شدید قفسهٔ سینه شدید یا بیش از چند رگه خون سرفه کردید، منتظر نوبت نمانید و با ۱۱۵ تماس بگیرید. فهرست کامل در «کی فوری تماس بگیرم؟» آمده است.

پیش از هر چیز

آمادگی پیش از عمل هر بیمار کمی با دیگری فرق می‌کند، چون به نوع جراحی، بیهوشی و بیماری‌های زمینه‌ای بستگی دارد. MedlinePlus هم می‌گوید دستورهای جراح را دنبال کنید، چون بسته به نوع عمل فرق می‌کنند. آنچه در این صفحه آمده برای این است که بدانید چه سؤال‌هایی را بپرسید، نه اینکه جای دستور تیم درمان را بگیرد.

ترک سیگار

MedlinePlus می‌نویسد ترک سیگار و سایر فرآورده‌های نیکوتین، از جمله سیگار الکترونیک، پیش از عمل می‌تواند بهبودی و نتیجهٔ عمل را بهتر کند. دلیل‌هایش:

• دود سیگار اکسیژن رسیده به سلول‌های زخم را کم می‌کند، پس زخم دیرتر خوب می‌شود و احتمال عفونتش بیشتر است.
• سیگاری‌هایی که عمل می‌شوند، بیشتر از غیرسیگاری‌ها دچار لختهٔ خون در پا می‌شوند. NHS هم عمل جراحی را از عوامل خطر ترومبوز ورید عمقی می‌داند.
• سیگار قلب و ریه را وادار می‌کند سخت‌تر کار کنند.

MedlinePlus ذکر می‌کند که بیشتر پزشک‌ها توصیه می‌کنند دست‌کم ۴ هفته پیش از عمل سیگار و هر فرآوردهٔ تنباکو را کنار بگذارید و اگر این فاصله به ۱۰ هفته یا بیشتر برسد، خطر مشکلات باز هم کمتر می‌شود. آدامس نیکوتین نزدیک به زمان عمل توصیه نمی‌شود. اگر نیکوتین جایگزین یا دارو برای ترک می‌خواهید، با تیم درمان و بیهوشی هماهنگ کنید.

اگر عمل نزدیک است و هنوز سیگار می‌کشید، موضوع را پنهان نکنید. جراح لازم است بداند تا برنامه را بر اساس آن بچیند. اینکه زمان عمل چه باشد، با جراح است. بیشتر بخوانید: چرا ترک سیگار پیش از عمل مهم است؟

برای کمک: MedlinePlus از حمایت خانواده و دوستان، پرسیدن از پزشک دربارهٔ نیکوتین جایگزین و داروهای ترک، و شرکت در برنامه‌های ترک سیگار نام می‌برد. بیشتر کسانی که موفق می‌شوند چند بار تلاش کرده‌اند و شکست‌های قبلی درس‌های مفیدی دارد.

داروها

• فهرست کامل داروها را با نام، مقدار و دفعات مصرف بنویسید و اگر ممکن است بطری‌ها را بیاورید (MedlinePlus). گیاهان دارویی، مکمل‌ها و ویتامین‌ها را هم در فهرست بیاورید. MedlinePlus می‌گوید تا وقتی جراح موافقت نکرده، مکمل، گیاه، ویتامین یا ماده معدنی نخورید.
• رقیق‌کننده‌های خون و مسکن‌هایی مثل آسپرین. MedlinePlus می‌نویسد بعضی داروها که لخته شدن خون را سخت می‌کنند، مثل آسپرین، ایبوپروفن، ناپروکسن و کلوپیدوگرل، ممکن است پیش از عمل دستور خاصی داشته باشند. اینکه کدام دارو، چه موقع و حتی آیا اصلاً باید تغییر کند را فقط جراح و پزشکی که آن دارو را تجویز کرده تعیین می‌کند. دارویی را خودتان قطع نکنید و اگر مطمئن نیستید، از جراح بپرسید.
• داروهای دیابت و کاهش وزن. MedlinePlus می‌گوید داروهایی که بر رژیم غذایی یا تخلیهٔ معده اثر دارند، مثل سماگلوتاید و تیرزپاتاید، ممکن است دستور ویژه داشته باشند. اگر از این داروها مصرف می‌کنید، حتماً به جراح و بیهوشی بگویید و تصمیم را به آن‌ها بسپارید.
• هر دارویی را که صبح عمل بگویند بخورید، فقط با جرعهٔ کوچکی آب بخورید (MedlinePlus).

ناشتا بودن

MedlinePlus می‌نویسد معمولاً از ساعت مشخصی، شب پیش یا صبح عمل، نباید غذا و مایعات خورد؛ یعنی هم جامد و هم مایع. ساعت دقیق را مرکز درمانی به شما می‌گوید و آن را رعایت کنید. می‌توانید صبح دندان‌هایتان را مسواک بزنید و دهان را بشویید.

شست‌وشو و پوست

MedlinePlus: شب پیش و صبح عمل دوش بگیرید یا حمام کنید. صابون ضدعفونی‌کننده‌ای که تیم داده یا صابون ضدباکتری به کار ببرید. محل عمل را خودتان اصلاح نکنید و اگر لازم باشد خود تیم انجام می‌دهد. ناخن‌ها را بشویید و لاک و آرایش را پاک کنید.

اگر پیش از عمل ناخوش شدید

MedlinePlus می‌گوید اگر پیش از عمل حالتان بد شد، مخصوصاً با بثورات تازه یا عفونت پوست، درد قفسه، تنگی نفس، سرفه، تب یا علامت سرماخوردگی و آنفلوآنزا، به دفتر جراح خبر بدهید. ولی اگر تنگی نفس ناگهانی یا شدید، درد شدید قفسه یا یکی دیگر از نشانه‌های بخش ۱ راهنمای فوری را دارید، منتظر جواب دفتر نمانید و با ۱۱۵ تماس بگیرید.

چه چیزهایی همراه ببرید؟

MedlinePlus پیشنهاد می‌کند:

• کفش تخت راحت با کف لاستیکی، لباس راحت، لباس خانگی سبک و لباس برای برگشت
• عینک (به‌جای لنز)، مسواک، خمیردندان و وسایل بهداشتی
• فهرست داروها، شماره‌های مهم و شارژر تلفن
• اگر از عصا یا واکر استفاده می‌کنید، همراه بیاورید
• جواهر و اشیای باارزش را در خانه بگذارید

مدارک پرونده را هم مرتب بیاورید: لوح سی‌تی، گزارش‌ها و جواب پاتولوژی (ویزیت اول و مدارک).

چه کسی کنار شما باشد؟

یک همراه بالغ را پیشاپیش تعیین کنید که در بیمارستان بماند، سؤال‌ها را بپرسد و بعد از ترخیص کمک کند. MedlinePlus دربارهٔ ترخیص پس از جراحی ریه می‌گوید پیش از رانندگی از جراح بپرسید و در مدتی که او معین می‌کند، چیز سنگین بلند نکنید. پس مسیر برگشت به خانه و کمک برای کارهای روزمره را از قبل ترتیب دهید.

آماده کردن خانه

MedlinePlus پیشنهاد می‌کند فرش‌های سبک و لغزنده را بردارید و در حمام دستگیره بگذارید تا خطر افتادن کم شود. همان منبع می‌گوید پله را آهسته و یکی‌یکی بروید.

پرسش‌هایی که از جراح بپرسید

• چه دارویی را باید و کی قطع کنم؟ چه دارویی را باید ادامه بدهم؟
• ساعت ناشتا بودن دقیقاً از کی است؟
• چند روز بستری می‌شوم و آیا بعد از عمل لوله یا درن دارم؟
• بعد از ترخیص چه کسی پانسمان و درن را کنترل می‌کند؟ (مراقبت در خانه)
• چه علامت‌هایی را باید فوراً گزارش کنم و با چه شماره‌ای تماس بگیرم؟ (کی فوری تماس بگیرم؟)

پیش از هر چیز

دستورهای ترخیص خودتان بر این صفحه مقدم‌اند. اگر جراح یا پرستار چیز دیگری گفته، همان را انجام دهید. این صفحه بر پایهٔ دستورهای ترخیص MedlinePlus برای سه عمل نوشته شده و عددها فقط مثال‌اند.

اگر یکی از نشانه‌های بخش «کی فوری تماس بگیرم؟» را دیدید، منتظر نمانید: فهرست کامل را ببینید.

بعد از عمل ریه

بهبودی تدریجی است. MedlinePlus می‌نویسد برگشت انرژی ۶ تا ۸ هفته طول می‌کشد. هنگام حرکت دادن دست، چرخاندن بالاتنه یا نفس عمیق ممکن است درد داشته باشید.

لولهٔ قفسهٔ سینه. ممکن است لوله تمام یا بخشی از دوران بستری در قفسه بوده باشد. MedlinePlus می‌گوید پوست دور محل لوله ممکن است کمی حساس باشد و باید روزی یک بار اطرافش را تمیز کرد. اگر لوله بیرون آمد، جای آن را با پانسمان تمیز بپوشانید و فوراً به جراح زنگ بزنید. اگر همان موقع به او نرسیدید، به اورژانس بروید، و اگر نفس کشیدن سخت‌تر شده، با ۱۱۵ تماس بگیرید. پانسمان محل لوله را پس از بیرون آمدن لوله ۱ تا ۲ روز نگه دارید. لولهٔ قفسهٔ سینه چیست؟

زخم. پانسمان زخم‌ها را هر روز یا هر قدر که گفته‌اند عوض کنید. با آب و صابون ملایم بشویید و وقتی همهٔ پانسمان‌ها برداشته شد، دوش بگیرید. نوارهای چسبی و چسب پوست را با زور جدا نکنید؛ حدود یک هفته بعد خودشان می‌افتند. تا اجازهٔ جراح نرسیده، در وان، استخر یا جکوزی ننشینید. بخیه‌ها را معمولاً بعد از ۷ روز و منگنه‌ها را بعد از ۷ تا ۱۴ روز برمی‌دارند، و بخیه‌های داخلی خودشان جذب می‌شوند.

تمرین تنفس. اگر دستگاه تمرین تنفس (اسپیرومتر) به شما داده‌اند، MedlinePlus توصیه می‌کند در دو هفتهٔ اول روزی ۴ تا ۶ بار از آن استفاده کنید. تمرین تنفس و بازگشت به فعالیت

درد. داروی درد را همان‌طور که تجویز شده مصرف کنید. MedlinePlus تأکید می‌کند منتظر نمانید تا درد زیاد شود. هنگام سرفه یا عطسه بالش را روی زخم فشار دهید.

فعالیت. MedlinePlus می‌گوید دو بار یا سه بار در روز راه بروید، از مسافت کم شروع کنید و کم‌کم بیشتر کنید. پس از جراحی با دوربین چیز سنگین‌تر از حدود ۴٫۵ کیلوگرم را دو هفته بلند نکنید و پس از جراحی باز، ۶ تا ۸ هفته. تا ۶ هفته با دست و بالاتنه محتاط باشید. پیش از رانندگی از جراح بپرسید و تا وقتی مسکن مخدر مصرف می‌کنید، رانندگی نکنید. بیشتر مردم ۴ تا ۸ هفته از کار مرخصی می‌گیرند و بعضی در ابتدا نیمه‌وقت برمی‌گردند. اگر جراح عدد دیگری گفت، همان معتبر است.

بعد از عمل مری

MedlinePlus دربارهٔ برداشتن مری می‌نویسد:

• ممکن است با درن گردن یا لولهٔ تغذیه ترخیص شوید. درن گردن را جراح در یک ویزیت برمی‌دارد؛ لولهٔ تغذیه معمولاً ۱ تا ۲ ماه می‌ماند و بیشتر وقت‌ها فقط شب‌ها استفاده می‌شود.
• پانسمان‌ها را هر روز عوض کنید تا جراح بگوید نیازی نیست.
• نوارهای چسبی روی زخم را با زور جدا نکنید؛ در حدود یک هفته خودشان می‌افتند. تا جراح اجازه نداده، در وان، استخر یا جکوزی ننشینید.
• ممکن است مدفوع شل‌تر و دفعاتش بیشتر شود.
• در مورد غذا: غذای نرم ۴ تا ۸ هفته، وعده‌های کوچک، نوشیدن مایعات حدود ۳۰ دقیقه پس از غذا، و ایستادن یا نشستن تا یک ساعت بعد از خوردن. جزئیات را در بخش ۵ ببینید.
• ممکن است بگویند چیز سنگین‌تر از حدود ۴٫۵ کیلوگرم بلند نکنید. از جراح بپرسید.

بعد از عمل تیروئید

MedlinePlus می‌نویسد:

• ممکن است همان روز یا پس از یک شب بستری به خانه بروید.
• ممکن است درنی با حبابچه‌ای کوچک داشته باشید. روزی دو بار تخلیه و مقدار را یادداشت کنید و طبق دستور جراح عمل کنید.
• درد و حساسیت گردن، به‌ویژه هنگام بلع، شایع است و ممکن است صدا تا حدود یک هفته گرفته بماند.
• سر را در هفتهٔ اول هنگام خواب بالا نگه دارید.
• اگر چسب یا نوار روی زخم است، از فردای عمل می‌توانید با صابون دوش بگیرید. اگر بخیه دارید، از جراح بپرسید.
• غذا معمولاً محدودیتی ندارد، ولی در ابتدا مایعات و غذای نرم راحت‌ترند.
• چند هفتهٔ اول از فعالیت سنگین، مثل دویدن، شنا یا بلند کردن چیز سنگین، پرهیز کنید. تا وقتی مسکن مخدر مصرف می‌کنید، رانندگی نکنید.
• در سال اول، محل زخم را با لباس یا ضدآفتاب قوی از آفتاب بپوشانید تا جای زخم کمتر دیده شود.
• بعد از برداشتن کل تیروئید ممکن است قرص هورمون لازم شود و با آزمایش خون تنظیم می‌شود. تصمیم دربارهٔ آن با پزشک است.
• پیگیری با جراح حدود ۲ هفته پس از عمل است؛ بخیه و درن معمولاً همان‌جا برداشته می‌شود.

پیشگیری از لختهٔ خون

NHS می‌گوید جراحی و بستری شدن و کم‌تحرکی خطر لختهٔ خون در پا را بالا می‌برند و لخته می‌تواند هفته‌ها بعد هم رخ دهد. درد یا ورم یک پا را همان روز گزارش کنید و اگر همراهش تنگی نفس یا درد قفسه دارید، با ۱۱۵ تماس بگیرید. توضیحش در نشانه‌های هشدار آمده است.

مراقبت در منزل: آنچه فرم پشتیبانی نام برده است

فرم پشتیبانی ویژهٔ بیمار در بخش «مراقبت بعد از عمل» این موارد را نام می‌برد:

• تعویض پانسمان
• تزریق دارو در منزل
• خارج کردن درن
• برداشتن بخیه
• بانداژ ادم

و در بخش «خدمات تخصصی درمان در منزل و توان‌بخشی»:

• ویزیت پزشکان متخصص و فوق تخصص در منزل
• خدمات پرستاری بالینی در منزل (تزریقات، پانسمان نوین، تعویض سوند، سرم‌تراپی)
• فیزیوتراپی و توانبخشی در منزل

فرم بخش مراقبت بعد از عمل را در قالب «نوبت‌دهی سریع و ارجاع» آورده است. اینکه در مورد شما کدام لازم است، جراح یا پزشک معالج تعیین می‌کند. لولهٔ قفسه یا هر درنی فقط با دستور جراح خودتان خارج می‌شود. برای هماهنگی، صفحهٔ پشتیبانی را ببینید.

ایمنی در خانه

MedlinePlus پیشنهاد می‌کند فرش‌های لغزنده را بردارید و در حمام دستگیره بگذارید. اگر سیگار می‌کشید، از پزشک برای ترک کمک بگیرید و نگذارید کسی در خانه سیگار بکشد.

چرا نفس و حرکت مهم است؟

بعد از جراحی قفسه، نفس عمیق کشیدن و سرفه کردن درد دارد و برای همین آدم بی‌اختیار سطحی نفس می‌کشد. ولی MedlinePlus می‌نویسد تمرین نفس عمیق و سرفهٔ مکرر که پرستار آموزش می‌دهد، به باز شدن ریه و تخلیهٔ مایع کمک می‌کند. NHS هم برای دنده‌های آسیب‌دیده همین را می‌گوید: نفس‌های آهسته و عمیق را منظم بکشید و در صورت نیاز سرفه کنید تا خلط پاک شود و خطر عفونت قفسه کم شود.

تمرین تنفس

• دستگاه تمرین تنفس (اسپیرومتر). اگر به شما داده‌اند، MedlinePlus برای عمل ریه توصیه می‌کند در دو هفتهٔ اول روزی ۴ تا ۶ بار از آن استفاده کنید. تعداد و روش دقیق را پرستار یا فیزیوتراپیست به شما نشان می‌دهد.
• نفس عمیق و سرفه. نفس را آهسته تا انتها بگیرید و سرفه کنید. NHS و MedlinePlus هر دو توصیه می‌کنند هنگام سرفه یا عطسه بالش را به محل زخم فشار دهید.
• درد را پیش از تمرین مهار کنید. MedlinePlus می‌گوید داروی درد را به‌موقع مصرف کنید و صبر نکنید تا درد شدید شود.
• وضعیت خواب. NHS برای دنده‌های آسیب‌دیده پیشنهاد می‌کند چند شب اول نیمه‌نشسته بخوابید. بعد از عمل تیروئید MedlinePlus می‌گوید سر را در هفتهٔ اول بالا نگه دارید. جراح خودتان وضعیت مناسب شما را می‌گوید.

اگر نفستان سخت‌تر یا درد قفسه بیشتر شد، یا سرفه‌ای دارید که قطع نمی‌شود یا خلط زرد و سبز یا خونی می‌آورید، همان روز به جراح خبر بدهید. اگر تنگی نفس ناگهانی یا شدید است، درد قفسه شدید است یا بیش از چند رگه خون سرفه می‌کنید، با ۱۱۵ تماس بگیرید. نشانه‌های هشدار

راه رفتن

MedlinePlus برای بعد از عمل ریه می‌نویسد روزی دو یا سه بار راه بروید، با مسافت کم شروع کنید و آهسته بیشتر کنید، بعد از فعالیت استراحت کنید و هر کاری که درد می‌آورد را قطع کنید. پله را آهسته و یکی‌یکی بروید. در بیمارستان تیم درمان می‌گوید کی می‌توانید از تخت بلند شوید.

NHS می‌نویسد جراحی و کم‌تحرکی خطر لختهٔ خون در پا را بالا می‌برند. پس درد، ورم یا قرمزی یک پا را جدی بگیرید و همان روز خبر بدهید. اگر همراهش تنگی نفس یا درد قفسه دارید، با ۱۱۵ تماس بگیرید. درد و ورم یک پا

بازگشت به کار روزمره

MedlinePlus دربارهٔ عمل ریه می‌گوید:

• بیشتر مردم ۴ تا ۸ هفته از کار مرخصی می‌گیرند و بعضی ابتدا نیمه‌وقت برمی‌گردند.
• کارهای سبک خانه از حدود هفتهٔ دوم، کار باغچه ۴ تا ۸ هفته و چمن‌زنی دستی دست‌کم ۸ هفته بعد.
• رابطهٔ جنسی وقتی که بتوانید بدون تنگی نفس از دو طبقه پله بالا بروید؛ با جراح هم تأیید کنید.
• انرژی در ۶ تا ۸ هفته برمی‌گردد.

این‌ها نمونه‌اند. برنامهٔ شما به نوع عمل، آمادگی بدنی پیش از عمل و بهبودی بستگی دارد.

غذا بعد از عمل مری

MedlinePlus دربارهٔ برداشتن مری می‌نویسد:

• لولهٔ تغذیه. معمولاً ۱ تا ۲ ماه لازم است و بیشتر وقت‌ها فقط شب‌ها یا در ساعت‌های مشخصی استفاده می‌شود. پرستار یا متخصص تغذیه نحوهٔ ساخت مایع و مقدار آن را یاد می‌دهد. پیش و پس از هر بار تغذیه، لوله را با آب بشویید.
• غذای نرم. پس از مایعات، حدود ۴ تا ۸ هفته غذای نرم (غذای له‌شده که جویدن زیادی نمی‌خواهد) بخورید. گوشت‌های سفت مثل استیک را وقتی به غذای عادی برگشتید ریز ریز و کامل بجوید.
• اندازهٔ وعده. در ۲ تا ۴ هفتهٔ اول در هر بار بیش از یک پیمانه (۲۴۰ میلی‌لیتر) نخورید و ننوشید. تعداد وعده‌ها می‌تواند تا ۶ بار در روز باشد. معده کوچک‌تر شده و وعده‌های کوچک و پرتعداد راحت‌ترند.
• مایعات. حدود ۳۰ دقیقه بعد از غذای جامد بنوشید و هر لیوان را در ۳۰ تا ۶۰ دقیقه تمام کنید.
• وضعیت. در حالت دراز کشیده چیزی نخورید و ننوشید. تا یک ساعت بعد از خوردن بنشینید یا بایستید تا غذا به معده برود.
• مدفوع. ممکن است شل‌تر شود و دفعاتش بیشتر. اگر اسهال دارید، پیش از مصرف هر داروی ضداسهال با پزشک مشورت کنید.

علامت‌هایی که MedlinePlus برای تماس با جراح فهرست کرده: ناتوانی در خوردن یا آشامیدن، استفراغ بعد از غذا، سوزش گلو هنگام خوابیدن، زردی پوست یا سفیدی چشم، تب، سرفهٔ ماندگار، و درد یا ورم شدید پا. نشانه‌های هشدار

فرم پشتیبانی بیمار «بلع‌تراپی» و «رژیم‌های غذایی خاص» را هم نام برده است؛ جزئیات در صفحهٔ پشتیبانی.

غذا بعد از عمل تیروئید

MedlinePlus می‌گوید معمولاً می‌توانید هر چه می‌خواهید بخورید و غذاهای سالم را ترجیح دهید. در ابتدا ممکن است بلع سخت باشد؛ مایعات و غذای نرم، مثل پودینگ، سیب پخته یا ماست، راحت‌ترند. داروهای مسکن قوی ممکن است یبوست بیاورند و فیبر و مایعات کمک می‌کنند. اگر خوردن برایتان سخت شده یا صدا گرفته مانده، به جراح خبر بدهید.

حال روحی

اگر بعد از عمل خلقتان پایین است یا ترس و نگرانی رهایتان نمی‌کند، آن را با خانواده یا پزشک در میان بگذارید. فرم پشتیبانی «مشاورهٔ روانپزشکی و روانشناسی» را به‌عنوان یکی از خدمات نام برده است.

پیش از هر چیز

بیشتر مشکل‌های دوران پیش از عمل و بعد از آن را می‌شود با تیم جراحی در ساعت کار حل کرد. ولی چند حالت هست که نباید منتظر ماند. این فهرست همهٔ موارد را در بر نمی‌گیرد. اگر نگران هستید یا مطمئن نیستید، تماس بگیرید. شمارهٔ اورژانس در ایران ۱۱۵ است. اگر حالتان بد است، خودتان رانندگی نکنید؛ از کسی بخواهید شما را ببرد یا با ۱۱۵ تماس بگیرید. داروهایتان را هم با خود ببرید (NHS).

پیش از ترخیص از تیم جراحی بخواهید شمارهٔ تماس و راه رسیدن به آن‌ها در شب و تعطیل را بنویسند و روی یخچال یا در گوشی بگذارید.

۱. همین حالا با ۱۱۵ تماس بگیرید یا به اورژانس بروید

تنگی نفس شدید یا ناگهانی

NHS می‌گوید اگر نفس کشیدن خیلی سخت شده (نفس‌نفس می‌زنید، خفه می‌شوید یا نمی‌توانید جمله بگویید)، قفسه سنگین یا فشرده است، لب‌ها یا پوست رنگ‌پریده، کبود یا خاکستری شده، یا ناگهان گیج شده‌اید، فوراً اقدام کنید. MedlinePlus دربارهٔ ریهٔ جمع‌شده (پنوموتوراکس) هم از درد تیز قفسه یا شانه، تنگی نفس، رنگ آبی پوست، سرگیجه و نزدیک به غش نام می‌برد.

درد شدید قفسهٔ سینه

NHS می‌نویسد درد یا فشار ناگهانی و پایدار قفسه، مثل فشردن یا سوزش، به‌ویژه اگر به بازو، گردن، فک، شکم یا پشت بکشد یا با عرق، تهوع، سرگیجه یا تنگی نفس باشد، به درمان فوری بیمارستانی نیاز دارد، چون ممکن است حملهٔ قلبی باشد. منتظر نمانید تا خودش بگذرد. بعد از جراحی قفسه، درد زخم رایج است، اما دردی که ناگهانی، شدید یا متفاوت با روزهای قبل است را به حساب زخم نگذارید.

سرفهٔ خونی بیش از چند رگه

NHS می‌گوید اگر بیش از چند لکه یا رگهٔ خون سرفه می‌کنید، یا حتی با خون کمتر نفس کشیدنتان سخت است، قلبتان خیلی تند می‌زند یا قفسه و بالای پشتتان درد می‌کند، ممکن است مشکل جدی‌تری مثل لختهٔ خون در ریه در کار باشد. همین حالا با ۱۱۵ تماس بگیرید.

ورم گردن با سختی تنفس، بعد از عمل تیروئید

اگر پس از جراحی گردن، ناحیهٔ زخم ورم می‌کند و همزمان نفس کشیدن سخت می‌شود، فوراً با ۱۱۵ تماس بگیرید. MedlinePlus ورم و خونریزی از زخم را از دلیل‌های تماس با جراح می‌داند و NHS تنگی نفس شدید را اورژانسی می‌شمارد. در این حالت تماس با مطب و انتظار برای جواب کافی نیست. هر سختی تازهٔ تنفس بعد از عمل تیروئید، حتی بدون ورم دیدنی، همین حکم را دارد.

لولهٔ قفسه بیرون آمده، جابه‌جا شده، ترک خورده یا اتصالش جدا شده است

MedlinePlus می‌گوید در این حالت‌ها، یا اگر نفس کشیدن ناگهان سخت‌تر یا درد بیشتر شد، باید فوراً کمک بگیرید، حتی اگر نفستان فعلاً خوب است. اگر لوله بیرون آمده، جای آن را با پانسمان تمیز بپوشانید و فوراً با جراح تماس بگیرید. اگر همان موقع به او نرسیدید، منتظر جواب نمانید و به اورژانس بروید. اگر نفس کشیدن سخت‌تر شده، با ۱۱۵ تماس بگیرید.

استفراغ خون

NHS می‌نویسد استفراغ خون همیشه به کمک پزشکی نیاز دارد. خون ممکن است قرمز روشن، قهوه‌ای یا سیاه باشد یا شبیه تفالهٔ قهوه. همان موقع به اورژانس بروید. اگر همراهش حال عمومی بد، گیجی، سرگیجه یا غش، تنفس تند و سطحی، پوست سرد و رنگ‌پریده و عرق‌کرده، درد شکم یا مدفوع سیاه دارید، با ۱۱۵ تماس بگیرید.

ناتوانی از بلع که با خفگی یا تنگی نفس همراه است

اگر چیزی می‌خورید یا می‌نوشید و ناگهان خفه می‌شوید یا نفستان بند می‌آید، با ۱۱۵ تماس بگیرید (NHS، تنگی نفس شدید). اگر میاستنی گراویس دارید و علامت‌ها ناگهان بدتر شده، مثلاً تنفس یا بلع خیلی سخت شده، با ۱۱۵ تماس بگیرید؛ NHS می‌گوید در این حالت ممکن است درمان فوری در بیمارستان لازم شود.

علامت‌های ریهٔ جمع‌شده بعد از ضربه یا بدون ضربه

درد تیز قفسه یا شانه که با نفس عمیق بدتر می‌شود و با تنگی نفس همراه است. MedlinePlus پنوموتوراکس بزرگ‌تر را با رنگ آبی پوست، سرگیجه و تپش قلب تند همراه می‌داند. NHS هم دربارهٔ دنده‌های آسیب‌دیده می‌گوید اگر آسیب در یک حادثهٔ جدی مثل تصادف پیش آمده، یا نفس‌تنگی یا درد قفسه بدتر می‌شود، درد شکم یا شانه دارید یا خون سرفه می‌کنید، باید اورژانسی اقدام کرد، چون ممکن است دنده به ریه، کبد یا طحال آسیب زده باشد.

۲. همان روز با تیم جراحی یا پزشک تماس بگیرید

اگر همان روز به آن‌ها دسترسی ندارید، به اورژانس بروید و تا فردا صبر نکنید.

نفس‌تنگی بیشتر از معمول که شدید نیست

MedlinePlus سخت شدن نفس را پس از عمل ریه و مری از دلیل‌های تماس با جراح می‌داند و NHS هم برای نفس‌تنگی بیشتر از معمول کمک فوری پزشکی را می‌گوید. اگر بدتر شد یا نمی‌توانید جمله بگویید، بخش ۱ را دنبال کنید. بعد از عمل تیروئید این بند صدق نمی‌کند و هر سختی تازهٔ تنفس جزو بخش ۱ است.

تب

MedlinePlus پس از عمل ریه تب ۳۸٫۳ درجهٔ سانتی‌گراد یا بیشتر و پس از عمل تیروئید ۳۸ درجه یا بیشتر را از دلیل‌های تماس با جراح می‌داند. پس از عمل مری هم همان تب ۳۸٫۳ را نام می‌برد. اگر جراح عدد دیگری گفته، همان را ملاک بگیرید.

قرمزی، گرمی، ورم یا چرک زخم

MedlinePlus از این‌ها نام می‌برد: زخم خونریزی می‌کند، قرمز یا گرم است، یا ترشح غلیظ، زرد، سبز یا شیری‌رنگ دارد. درد زخم که با داروی تجویزشده بهتر نمی‌شود یا بدتر می‌شود هم از دلیل‌های تماس است. اگر خونریزی زیاد است و بند نمی‌آید، با ۱۱۵ تماس بگیرید.

بیرون آمدن درن یا تغییر ناگهانی ترشح آن

برای لولهٔ قفسه بخش ۱ را ببینید. اگر درن دیگری، مثل درن گردن یا درن حبابی، شکست، بیرون آمد یا جابه‌جا شد، جای آن را با پانسمان تمیز بپوشانید و همان لحظه به جراح خبر بدهید، نه آخر روز. اگر مقدار یا رنگ یا بوی ترشح درن ناگهان تغییر کرد، این را هم همان روز بگویید. معیار عددی برای هر درن را جراح خودتان تعیین می‌کند، پس هر عددی را که او داده، دنبال کنید.

ورم و درد یک پا

NHS درد ضربان‌دار و ورم یک پا، معمولاً در ساق یا ران، همراه با قرمزی یا تغییر رنگ پوست را از نشانه‌های لختهٔ خون در ورید عمقی می‌داند و بستری و جراحی را از عوامل خطر آن. NHS می‌گوید لخته ممکن است هفته‌ها بعد هم رخ دهد. MedlinePlus پس از عمل ریه و مری درد یا ورم پا را از دلیل‌های تماس با جراح می‌داند. اگر همراهش تنگی نفس یا درد قفسه دارید، با ۱۱۵ تماس بگیرید.

سرفهٔ مداوم یا خلط زرد و سبز

MedlinePlus پس از عمل ریه سرفهٔ ماندگار، خلط زرد یا سبز یا خونی را از دلیل‌های تماس با جراح می‌داند. اگر فقط چند رگه خون در خلط دیدید، NHS نوبت فوری پزشک را پیشنهاد می‌کند؛ در عمل همان روز با پزشک تماس بگیرید.

ورم قفسه، گردن یا صورت

MedlinePlus ورم قفسهٔ سینه، گردن یا صورت را پس از عمل ریه از دلیل‌های تماس می‌داند. اگر همراهش سختی تنفس هست، بخش ۱ را دنبال کنید.

ناتوانی از بلع آب یا غذا

اگر نمی‌توانید آب یا غذا بخورید یا بنوشید، یا بعد از غذا استفراغ می‌کنید، یا سوزش گلو هنگام خوابیدن دارید، همان روز به جراح خبر بدهید (MedlinePlus پس از عمل مری). NHS هم سختی بلع، سرفه یا خفگی هنگام خوردن، حس گیر کردن غذا و تنگی نفس بعد از غذا را از دلیل‌های مراجعهٔ زودهنگام می‌داند. اگر حتی آب دهانتان را نمی‌توانید قورت بدهید یا غذا گیر کرده و پایین نمی‌رود، تا آخر روز صبر نکنید و همان موقع به اورژانس بروید. اگر خفگی و تنگی نفس شدید است، به بخش ۱ برگردید.

استفراغ طولانی یا مدفوع سیاه قیری یا قرمز تیره

NHS برای استفراغ بیش از دو روز و مدفوع سیاه یا قرمز تیره کمک فوری پزشکی را می‌گوید. همان روز خبر بدهید. اگر استفراغ خون هم هست، یا با مدفوع سیاه سرگیجه، ضعف شدید یا غش دارید، بخش ۱ را دنبال کنید.

زردی پوست یا چشم، یا اسهال شدید، پس از عمل مری

MedlinePlus زرد شدن پوست یا سفیدی چشم، مدفوع شل یا اسهال و سوزش گلو هنگام دراز کشیدن را از دلیل‌های تماس با جراح می‌داند.

بعد از عمل تیروئید: گزگز یا بی‌حسی لب، صورت و انگشتان

MedlinePlus بی‌حسی یا گزگز صورت و لب را از دلیل‌های تماس با جراح می‌داند. گزگز انگشتان را هم همراهش بگویید. این علامت‌ها را منتظر وقت معمول نگذارید و همان روز خبر بدهید. اگر تیم جراحی در دسترس نیست، یا همراهش گرفتگی و اسپاسم عضله دارید، همان موقع به اورژانس بروید.

بعد از عمل تیروئید: صدای ضعیف، سرفهٔ زیاد، سختی غذا خوردن

MedlinePlus این‌ها را هم از دلیل‌های تماس با جراح می‌داند. کمی گرفتگی صدا در هفتهٔ اول می‌تواند عادی باشد. اگر نفس کشیدن سخت شده، تماس با مطب کافی نیست و بخش ۱ را دنبال کنید.

درد جدید قفسه که اورژانسی به نظر نمی‌رسد

اگر درد قفسه می‌آید و می‌رود یا زود می‌گذرد ولی نگرانتان کرده، NHS توصیه می‌کند حتماً با پزشک مشورت کنید. با خودتان تشخیص ندهید. اگر درد ماندگار شد یا با تنگی نفس، عرق یا حالت تهوع همراه بود، بخش ۱ را دنبال کنید.

اگر به دکتر دسترسی ندارید

اگر نمی‌توانید با پزشک یا تیم جراحی تماس بگیرید، یا جواب نمی‌دهند:

• اگر یکی از نشانه‌های بخش ۱ را دارید، منتظر پاسخ نمانید و با ۱۱۵ تماس بگیرید.
• اگر نشانهٔ شما در بخش ۲ است، همان روز به نزدیک‌ترین اورژانس بیمارستان بروید و تا فردا صبر نکنید.
• با خودتان ببرید: خلاصهٔ ترخیص یا برگهٔ عمل، فهرست داروها (به‌ویژه رقیق‌کنندهٔ خون و کورتون، اگر مصرف می‌کنید)، لوح سی‌تی و گزارش‌ها.
• در اورژانس بگویید: چه عملی و کی انجام شده، لوله یا درن دارید یا نه، و چه علامتی دارید. از پزشک اورژانس بخواهید با جراح شما تماس بگیرد.
• هر دارویی، از جمله رقیق‌کننده، را خودتان قطع یا کم نکنید؛ تصمیم را به پزشکی بسپارید که شما را می‌بیند و با جراح هماهنگ می‌کند.
• خودتان رانندگی نکنید.

اگر مطمئن نیستید

زنگ بزنید. «شاید مهم نباشد، ولی نگرانم» دلیل کافی برای تماس است. وقتی تماس می‌گیرید، این‌ها را آماده داشته باشید: عملی که انجام شده و تاریخش، داروهایی که می‌خورید، علامت از کی شروع شده و آیا تب دارید.

پیش از عمل هم علامت‌های بخش ۱ برای شما صدق می‌کند. اگر پیش از عمل ناخوش شدید، مثلاً تب، سرفه، علامت سرماخوردگی یا بثورات و عفونت پوست، MedlinePlus می‌گوید به دفتر جراح خبر بدهید.